Khổ film 35mm hay khổ film 120?

Khổ film 35mm hay khổ film 120?

Nếu bạn là một tân binh trong thế giới nhiếp ảnh film, ắt hẳn bạn từng phân vân giữa những khổ film khác nhau vẫn còn được sử dụng trên thị trường hiện nay. Tiếp tục với “Hướng dẫn nhập môn nhiếp ảnh film”. Trong bài viết này, mình chỉ đề cập đến 2 khổ film phổ biến: 35mm và 120, bắt đầu từ khổ film thông dụng nhất hiện hành: 35mm

Khổ film 35mm

Khổ film 35mm tương đương với kích thước cảm biến trên các dòng máy kỹ thuật số “full frame” hiện nay, đồng thời cũng là khổ film thông dụng nhất trên toàn thế giới. Với kích thước nhỏ gọn đi kèm với chất lượng ổn định, đây là khổ film hầu như bạn có thể tìm thấy ở mọi cửa hàng có bán film. Được giới thiệu lần đầu bởi Kodak năm 1934, loại film này được xem là một bước tiến khi film được trữ trong một lớp vỏ và hoàn toàn có thể lắp film vào máy trong điều kiện ánh sáng mạnh ngoài trời.

Khổ film  35mm
A Kodak Portra 160 roll in 35mm format

Ngày nay, ta có thể dễ dàng mua được film 35mm với 2 loại độ dài cuộn film thông dụng: 24 và 36 kiểu. Thường thì những cuộn film 24 kiểu sẽ rẻ hơn một chút, tuy nhiên số lượng ảnh chụp được trong một cuộn film chỉ giới hạn trong 24 tấm. Như trong hình minh hoạ thì phía trên và dưới tấm film có các lỗ răng cưa giúp các bánh răng trên máy ảnh có thể giữ film dễ dàng.

Khổ film 35mm thông thường sẽ cho kích thước một khuôn hình là 24x36mm. Tuy nhiên, kích thước khuôn hình có thể thay đổi tuỳ thuộc vào loại máy ảnh mà bạn đang sử dụng. Khi khổ film 35mm bắt đầu trở nên phổ biến, các máy “half format” (hay half frame) được giới thiệu vào đầu những năm 60. Máy half format có thể chụp được đến 72 kiểu trên một cuộn film 36 kiểu thông dụng, bằng cách chia đôi khuôn hình chuẩn của khổ film 35mm. Một trong những đại diện nổi bật nhất của dòng máy này là chiếc Olympus Pen, chụp với khuôn hình 24x18mm. Vì 35mm được xem như là “khổ film tiêu chuẩn” trong nhiếp ảnh film,chắc chắn bạn sẽ cảm thấy hứng thú với khổ film này.

120 film format

“Medium format”, hay khổ film 120, là khổ film được sử dụng nhiều nhất trước khi những cuộn film 35mm ra đời. Về sau, khổ film này được sử dụng bởi những nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp. Sự khác nhau lớn nhất giữa khổ film 120 và 35mm đó là kích thước phần diện tích phơi sáng. Film medium format cho diện tích khuôn hình lớn hơn 35mm từ 2 đến 6 lần, điều này dẫn đến độ phân giải của tấm hình được tăng lên đáng kể. Khổ film 120 giúp cho nhiếp ảnh gia có thể làm ra những bản in lớn hơn mà không lo đến việc bản in bị nhiễu hạt. Khổ film này được sản xuất theo dạng cuộn quanh một lõi, lớp film được dính chung với lớp giấy phía sau dài và dày hơn, để bảo vệ film không bị hở sáng.

Khổ film 120vs35mm
A 6×6 negative (left) vs a 35mm negative (right) – Source: RR Alexander

Lợi thế lớn nhất của Medium format đó là chất lượng tấm ảnh. Trong khi 35mm chỉ cho khuôn hình 36x24mm thì medium format có thể cho khuôn hình 6×4.5cm, 6×6, 6×7, hay là 6×9. Thậm chí một số máy ảnh medium format cao cấp có thể cho khuôn ảnh panoramic 6x17cm. Với nhiều khổ ảnh khác nhau như vậy, thì số kiểu ảnh từ 1 cuộn film 120 thay đổi theo khổ ảnh mà máy có thể chụp, với khổ 6×4.5 là 15 kiểu và chỉ 8 kiểu cho khổ 6×9. Ngoài ra, bạn có thể bắt gặp khổ film 220, đây là “người anh em” của film 120, cung cấp độ dài gấp đôi và không có lớp giấy bảo vệ film.

Tuy nhiên, chất lượng hình ảnh tốt hơn đi kèm với một vài khuyết điểm vốn có của film 120. Đầu tiên là kích thước, cuộn film 120 lớn hơn rất nhiều so với khổ 35mm, và đa phần máy ảnh sử dụng film 120 cũng lớn, và nặng hơn máy ảnh dùng khổ film 35mm. Một nhược điểm nữa là giá thành, thông thường thì cuộn film 120 có giá tương đương 135, tuy nhiên việc khổ film này không phổ biến dẫn tới người dùng có rất ít lựa chọn, việc tìm mua cũng khó khăn hơn, và mặc dù giá cả tương đương film 35mm, nhưng bạn chỉ có tối đa 15 kiểu cho 1 cuộn film.

Tổng kết

ThiVậy thì nên sử dụng loại film nào? Có lẽ đây là câu hỏi mà mỗi người chơi phải tự trả lời. Mỗi loại khổ film đều có những ưu và nhược điểm riêng, cho nên việc lựa chọn sử dụng loại film nào phụ thuộc vào mục đích sử dụng mà bạn muốn hướng đến. Nếu bạn thường xuyên chụp ảnh đường phố (street photography), tôi nghĩ rằng 35mm phù hợp hơn, vì các máy chụp khổ 120 khá cồng kềnh, hệ thống lấy nét phức tạp hơn, số lượng kiểu ảnh hạn chế, v.v… Còn nếu bạn thường xuyên chụp ảnh chân dung trong studio (portrait photography) hoặc ảnh phong cảnh (landscape photography) thì khổ 120 thực sự phù hợp với bạn. Khổ film 120 có thể sẽ làm chậm quá trình sáng tạo của bạn, nên nếu bạn là một người mới, tôi nghĩ rằng bạn nên trải nghiệm với 35mm vì sự tiện ích cũng như giá thành của nó.

Bài viết tiếp theo sẽ nói về những loại máy ảnh film mà bạn có thể sử dụng.

Được dịch bởi Bảo.

Grain Viet Nam

Grain Viet Nam

Born and raised in France, living in Viet Nam for the last 3 years. Silver halide is running in my blood. I'm the guardian of this collaborative film photography space.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *